CES 2026 Insight: Kỷ Nguyên “Physical AI” và Bước Ngoặt Của Ngành Sản Xuất
Nếu như năm 2024-2025 là giai đoạn của Generative AI (AI tạo sinh), các mô hình ngôn ngữ với khả năng viết văn, tạo ảnh thì tại CES 2026 – sự kiện công nghệ lớn nhất hành tinh vừa diễn ra ở Las Vegas – đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử: Sự trỗi dậy của Physical AI (AI Vật lý).
Các diễn giả hàng đầu từ Consumer Technology Association (CTA), Qualcomm hay EY đều đồng thuận một điều: Trí tuệ nhân tạo không còn chỉ nằm trên đám mây (Cloud) để viết email hay vẽ tranh. AI đã có “cơ thể”. Nó đang được nhúng vào robot, vào máy CNC, vào dây chuyền lắp ráp để trực tiếp thao tác và ra quyết định trong thế giới vật lý.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, đây là một tín hiệu vừa mừng vừa lo. Mừng vì công nghệ giúp tối ưu năng suất vượt trội. Lo vì lợi thế “nhân công giá rẻ” đang mất dần sức nặng trước các nhà máy tự động hóa (Lights-out Manufacturing).
Bài viết này sẽ tổng hợp và giải mã 4 xu hướng sản xuất cốt lõi từ CES 2026, đồng thời đưa ra góc nhìn thực tế về cách các nhà máy Việt Nam có thể đón đầu làn sóng này.
Physical AI & Agentic AI: Sự chuyển dịch từ “Công cụ” sang “Tác nhân”
Trong phiên mở màn “CTA State of the Industry Address and Siemens Keynote“, khái niệm được nhắc đến nhiều nhất là Agentic AI (AI Tác nhân). Đây là cấp độ tiến hóa tiếp theo của tự động hóa.
Sự khác biệt cốt lõi
-
Tự động hóa truyền thống: Robot thực hiện lặp đi lặp lại một động tác A. Nếu phôi lệch 1mm, robot vẫn dập xuống và gây lỗi.
-
Physical AI: Robot có “thị giác” và “xúc giác”. Nó nhận biết phôi bị lệch, tự động điều chỉnh góc kẹp để đảm bảo chính xác mà không cần con người can thiệp.
Cristiano Amon (CEO Qualcomm) đã nhấn mạnh: “Giao diện người dùng tiếp theo chính là sự cộng tác giữa Con người và AI Agent.” Trong nhà máy, điều này có nghĩa là máy móc sẽ chuyển từ trạng thái “chờ lệnh” sang trạng thái “chủ động đề xuất”. Thay vì đợi Quản đốc ra lệnh giảm tốc độ dây chuyền vì thiếu nguyên liệu, hệ thống AI sẽ tự động tính toán lại kế hoạch sản xuất tối ưu và đề xuất phương án cân bằng chuyền ngay lập tức.
Insight cho quản lý: Để đón đầu Physical AI, nhà máy không thể quản lý bằng Excel. AI cần “thức ăn” là dữ liệu thời gian thực. Nếu dữ liệu của bạn có độ trễ (cuối ngày mới nhập liệu), AI sẽ trở nên vô dụng.
Chiến lược “Thoát bẫy thử nghiệm” (Pilot Purgatory) thông qua hội tụ IT/OT
Tại phiên thảo luận “Powering Manufacturing Transformation with AI Partnerships, presented by EY” đã chạm đúng “nỗi đau” của hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất toàn cầu: Hội chứng “Địa ngục thử nghiệm”.
Rất nhiều nhà máy triển khai thí điểm (Pilot) một giải pháp thông minh ở quy mô nhỏ rất thành công. Nhưng khi nhân rộng (Scale) ra toàn nhà máy thì thất bại. Nguyên nhân cốt lõi được chỉ ra là sự đứt gãy giữa hai thế giới:
-
IT (Information Technology): Tầng quản trị văn phòng (ERP, Đơn hàng, Tài chính).
-
OT (Operational Technology): Tầng vận hành nhà xưởng (PLC, SCADA, Cảm biến).
Tại Việt Nam, đây là rào cản lớn nhất. Dữ liệu dưới xưởng thì rời rạc, “bẩn” và thiếu chuẩn hóa, trong khi dữ liệu văn phòng thì cứng nhắc. Khi hai luồng dữ liệu này không gặp nhau, nhà máy không thể vận hành linh hoạt.
Giải pháp: Data Fabric (Lưới dữ liệu)
Xu hướng 2026 là xây dựng một kiến trúc dữ liệu hợp nhất. Dữ liệu từ đơn hàng phải chảy thẳng xuống máy sản xuất, và dữ liệu sản lượng thực tế phải chảy ngược về hệ thống tài chính theo thời gian thực.
Việc đầu tư vào một nền tảng quản lý quy trình sản xuất (MES) có khả năng tích hợp sâu tầng IT và OT không còn là lựa chọn “có thì tốt”, mà là điều kiện bắt buộc để mở rộng quy mô sản xuất bền vững.
Hệ sinh thái “Hard Tech”: Digital Twin, 5G và Bảo trì thông minh
Nếu AI là “bộ não”, thì nhà máy cần một “cơ thể” khỏe mạnh và “hệ thần kinh” tốc độ cao. Phiên thảo luận “Beyond AI: The Technologies Powering the Future of Manufacturing” tại CES 2026 đã chỉ ra 3 công nghệ phần cứng định hình tương lai:
Industrial Metaverse & Digital Twins (Bản sao số)
Digital Twin năm 2026 không chỉ là bản vẽ 3D. Nó là môi trường mô phỏng vật lý. Trước khi thay đổi quy trình của một dây chuyền, các kỹ sư sẽ chạy thử nghiệm trên bản sao số hàng nghìn lần để tìm ra điểm nghẽn. Để làm được điều này, doanh nghiệp cần số hóa toàn bộ lý lịch thiết bị và quy trình bảo dưỡng. Một hệ thống quản lý bảo trì (CMMS) bài bản sẽ là nền móng dữ liệu để xây dựng Digital Twin trong tương lai.
Private 5G & Edge Computing (Điện toán biên)
Để xử lý dữ liệu từ hàng nghìn cảm biến trong tích tắc (<10ms), Wi-Fi là không đủ. Mạng 5G dùng riêng (Private 5G) và xử lý dữ liệu tại biên (ngay tại máy thay vì gửi lên Cloud) sẽ giúp các hệ thống phản ứng tức thì với các sự cố.
Sự lên ngôi của “Bảo trì đề xuất” (Prescriptive Maintenance)
Mục tiêu tối thượng không phải là sửa máy nhanh, mà là không để máy hỏng. Sự kết hợp giữa IoT kết nối thiết bị và AI phân tích rung động sẽ giúp chuyển dịch từ bảo trì định kỳ (lãng phí) sang bảo trì dựa trên tình trạng thực tế (CBM).
Nhân lực “New Collar”: Lời giải cho bài toán thiếu hụt lao động
Công nghệ không thay thế con người, nó nâng cấp con người. Đây là thông điệp nhân văn nhất từ video “Building Skills & Talent for the Next Era of Manufacturing“.
Định nghĩa lại người công nhân
Ngành sản xuất đang thiếu hụt nhân sự trầm trọng do già hóa dân số và giới trẻ không thích môi trường nhà máy “bụi bặm”. Tuy nhiên, nhà máy 2026 với AI và Robot lại là môi trường High-tech. Chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của tầng lớp “New Collar Workers”: Những người thợ không cầm búa, mà cầm máy tính bảng, điều khiển Cobot (Robot cộng tác) và phân tích dữ liệu.
Công nghệ đào tạo Công nghệ (Tech to teach Tech)
Làm sao để một công nhân mới vào nghề có kỹ năng của một bác thợ cả 30 năm kinh nghiệm? Câu trả lời là GenAI và AR (Thực tế tăng cường).
-
GenAI: Đóng vai trò là “Cố vấn ảo”, trích xuất kiến thức từ hàng tấn tài liệu kỹ thuật để trả lời câu hỏi của công nhân ngay lập tức.
-
AR: Kính thông minh hiển thị hướng dẫn sửa chữa ngay trên tầm mắt người thợ.
Kế hoạch hành động cho Doanh nghiệp Sản xuất Việt Nam
Từ bức tranh toàn cảnh CES 2026, có thể thấy áp lực chuyển đổi là rất lớn. Tuy nhiên, các nhà máy Việt Nam không cần (và không nên) sao chép nguyên mẫu các nhà máy tỷ đô của phương Tây. Chúng ta cần một lộ trình “thực dụng”:
-
Minh bạch hóa dữ liệu (Digitization) Đừng vội mua Robot AI đắt tiền nếu bạn chưa biết chính xác OEE (Hiệu suất thiết bị tổng thể) của mình là bao nhiêu. Hãy bắt đầu bằng việc số hóa các phiếu ghi chép tay, kiểm soát tồn kho và quy trình sản xuất trên một nền tảng số thống nhất.
-
Kết nối thông minh (Connectivity) Xóa bỏ ranh giới IT/OT. Hãy đảm bảo hệ thống quản lý kho (WMS) của bạn “nói chuyện” được với hệ thống sản xuất và mua hàng. Dòng chảy dữ liệu thông suốt mới tạo ra sự linh hoạt (Agility).
-
Tối ưu hóa bằng dữ liệu (Data-driven Optimization) Khi đã có dữ liệu sạch và đủ lớn, đó là lúc áp dụng các thuật toán phân tích để dự báo nhu cầu, tối ưu lịch sản xuất và cắt giảm lãng phí.
Kết luận
CES 2026 không chỉ là triển lãm công nghệ, nó là lời cảnh báo về sự thay đổi mô hình kinh tế sản xuất. Kỷ nguyên của lao động giá rẻ đang kết thúc, nhường chỗ cho kỷ nguyên của Hiệu suất (Efficiency) và Linh hoạt (Agility) nhờ AI Vật lý.
Nhà máy của bạn sẽ là một cỗ máy cũ kỹ gồng mình trước sóng gió thị trường, hay sẽ là một thực thể sống động, thông minh và tự thích nghi? Câu trả lời nằm ở chiến lược chuyển đổi số bạn chọn ngày hôm nay.
DxFACTORY sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình này. Chúng tôi không chỉ cung cấp giải pháp, chúng tôi cung cấp tấm bản đồ để bạn đi từ “Pilot” đến “Scale” một cách vững chắc nhất.
Tại New Ocean Information System, sự hài lòng của khách hàng chính là thước đo thành công thực sự của chúng tôi.
🔗 Tìm hiểu thêm về các giải pháp DxFACTORY cho ngành sản xuất tại: https://dxfac.com/
📩 Liên hệ ngay với đội ngũ New Ocean IS để bắt đầu câu chuyện thành công của riêng bạn!